α) Η νηστεία συνιστά υπακοή στον Θεό. Η υπακοή στον Θεό είναι η αρχή της μετάνοιας, η βάση της πνευματικής μας ζωής και προϋπόθεση για τη σωτηρία μας. Περιορίζουμε το δικό μας εγωϊστικό θέλημα, για να πράξουμε το άγιο θέλημα του Θεού. Έτσι, καλλιεργείται και η ταπεινοφροσύνη.

β) Η νηστεία είναι άσκηση εγκράτειας που μας βοηθά να περιορίσουμε τα πάθη μας και τις αμαρτωλές επιθυμίες μας. Η εγκράτεια από τις τροφές είναι πολύ ευκολότερη από την εγκράτεια των εσωτερικών παθών της ψυχής, όπως είναι ο εγωϊσμός, η υπερηφάνεια, η ζήλια, η οργή κ.λ.π. Αν δεν κατορθώσουμε να είμαστε εγκρατείς στην τροφή (στα ευκολότερα), είναι αδύνατον να γίνουμε εγκρατείς στα πάθη και στις επιθυμίες μας (στα δυσκολότερα).

Επί της ουσίας, όταν μάθει το σώμα να εγκρατεύεται από τα γευστικά και ηδονικά φαγητά, τότε μαθαίνει και η ψυχή να εγκρατεύεται από τα πάθη. Έτσι, η αποχή από τις τροφές μας βοηθά να απέχουμε και από καθετί κακό στη ζωή μας.

γ) «Η νηστεία ισχυροποιεί τη θέληση, καταστέλλει τις σαρκικές επιθυμίες, καθαρίζει τον νου και θεραπεύει την ψυχή» (Μέγας Βασίλειος). Η εμπειρία των Αγίων Πατέρων και ασκητών της Εκκλησίας μας παρέδωσε ότι η λαιμαργία είναι «μητέρα των παθών». Ο χορτασμός της κοιλίας και η διαρκής εκζήτηση της γευστικής ηδονής κάνει τον άνθρωπο πλεονέκτη, σαρκικό, φιλήδονο και τον οδηγεί σε πλήθος αμαρτιών.

δ) Η νηστεία μας ελευθερώνει από τη σκλαβιά που μας επιβάλλουν τα υλικά πράγματα, τα δημιουργήματα και μας στρέφει στον Δημιουργό, τη μόνη Αγάπη!

ε) Η νηστεία αποκαθιστά τη σχέση μας με τον Θεό και τους συνανθρώπους μας. Οι κακές σκέψεις, τα λόγια και οι πράξεις είναι αυτά που μας αποκρύνουν από τον Θεό και τους αδελφούς. Συνεπώς, όταν απέχουμε από το κακό, αποκαθίσταται και η κοινωνία της αγάπης με τον Θεό και τους συνανθρώπους μας.

στ) Η νηστεία αποκαθιστά τη σχέση μας με τον ίδιο μας τον εαυτό. Το κακό (κακές σκέψεις – λόγια – πράξεις) αλλοτριώνει και ζημιώνει τον ίδιο μας τον εαυτό (και την ψυχή και το σώμα). Έτσι, η νηστεία μας βοηθά να τα «βρούμε» και με τον εαυτό μας. Αποκαθιστά την εσωτερική μας ειρήνη και ισορροπία και μας βοηθά στην διατήρηση της πνευματικής και σωματικής μας υγείας.

ζ) Η νηστεία μας βοηθά στην ελεημοσύνη. Όταν νηστεύουμε, τρεφόμαστε πιο λιτά. Έτσι, μέσα από την εξοικονόμηση πόρων μπορούμε να προσφέρουμε κάτι περισσότερο στους συνανθρώπους μας.

η) Η νηστεία είναι μια μικρή συμμετοχή στο Πάθος του Κυρίου. Είναι μια μικρή θυσία μετάνοιας, αγάπης κι ευγνωμοσύνης εκ μέρους μας προς τον Χριστό. Ο Χριστός θυσιάστηκε στον Σταυρό για τη σωτηρία μας. Πέθανε για να ζήσουμε εμείς. Με τη νηστεία θυσιάζουμε κάτι από την απόλαυσή μας, σταυρώνουμε το «εγώ» μας, νεκρώνουμε τον «παλαιό άνθρωπο» της αμαρτίας, για να «ζήσει» μέσα μας ο Χριστός.

θ) Τέλος, η νηστεία ωφελεί και την υγεία του σώματος. Οι νηστίσιμες τροφές (όσπρια, λαχανικά, δημητριακά, φρούτα, ξηροί καρποί) είναι αναμφίβολα πολύ υγιεινές και βοηθούν στην αποτοξίνωση του οργανισμού μας.

Αν έχουμε καλή υγεία, οι νηστείες είναι ανάγκη να τηρούνται όλες, ώστε να αποκομίζουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ωφέλεια. Εάν υπάρχουν προβλήματα υγείας ή άλλοι ειδικοί λόγοι, ο πνευματικός θα μας υποδείξει αν και πόσο μπορούμε να νηστεύσουμε.