Η Ενορία του Αγίου Νικολάου είναι η πρώτη ενορία της Καισαριανής που δημιουργήθηκε το 1924 για να καλύψει τις λατρευτικές ανάγκες των Χριστιανών προσφύγων, οι οποίοι κατέφυγαν στην ελεύθερη Πατρίδα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του νοσοκομείου Συγγρού.

Λόγω της επιτακτικής ανάγκης να στεγασθεί πλήθος ανθρώπων δεν έγινε πρόβλεψη εξοικονόμησης χώρου για την ανέγερση ναού. Την παράλειψη όμως αυτή νίκησε ο θρησκευτικός ζήλος των κατοίκων. Με επικεφαλής τον αείμνηστο ιερέα Μιχαήλ Κυριαζόπουλο, κατόρθωσαν να τους παραχωρηθεί ένα τμήμα από την αποθήκη της Εφορίας Υλικού Πολέμου για την εξυπηρέτηση των λατρευτικών αναγκών. Αφού λοιπόν διαμορφώθηκε κατάλληλα ο χώρος, πραγματοποιήθηκε η πρώτη Θεία Λειτουργία την 1η Ιανουαρίου του 1924.

Ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος Παπαδόπουλος ενέκρινε την ίδρυση της νέας «Ενορίας Αγίου Νικολάου Συνοικισμού Συγγρού», η οποία τον Μάιο του 1926 μετονομάστηκε σε «Ενορία Αγίου Νικολάου Καισαριανής».

Η πρώτη «Εφοροεπιτροπή» απαρτίσθηκε από τους ιδρυτές του ιερού ναού: τον ιερέα Μιχαήλ Κυριαζόπουλο και τους Τάρταρη Μενέλαο, Γανώση Μενέλαο, Ιωαννίδη Κωνσταντίνο, Κοζαδίνο Κωνσταντίνο, Κορδογιάννη Νικόλαο, Κουμπαρέλη Θεόδωρο, Μουράτη Σάββα, Μπαμιατζόπουλο Ιωάννη, Νταλιάνη Αναστάσιο, Ράλλη Ράλλη και Τσιπουρλή Γεώργιο.

Το 1927 ανεγείρεται το βόρειο κλίτος του ναού και το 1929 το νότιο. Όμως από το έτος 1938 αρχίζει να παρουσιάζεται επιτακτική η ανάγκη ανεγέρσεως νέου μεγαλύτερου ιερού ναού.

Ύστερα από πολλές προσπάθειες, το 1952 παραχωρήθηκε τελικά ολόκληρος ο χώρος στον οποίο ευρίσκεται σήμερα ο ιερός ναός. Τα σχέδια έγιναν από τον αρχιτέκτονα κ. Γεώργιο Νομικό και στις 5 Ιουλίου του 1953, εντολή του αοιδίμου Αρχιεπισκόπου Αθηνών Σπυρίδωνος Βλάχου, κατετέθη ο θεμέλιος λίθος από τον αείμνηστο τότε Θεοφ. Επίσκοπο Ρωγών Διονύσιο Ψαριανό, τον και μετέπειτα Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης.

Οι εργασίες ξεκίνησαν με χρήματα που συγκεντρώθηκαν από δωρεές των πτωχών ενοριτών και από κάποιες δωρεές κατοίκων του Παγκρατίου, καθώς και από δύο λαχειοφόρους αγορές, οι οποίες και πραγματοποιήθηκαν γι’ αυτό το σκοπό. Μεγάλη ήταν και η συμβολή της δωρεάς της Α.Μ. της βασίλισσας Φρειδερίκης, με το ποσόν των 150.000 δρχ. την εποχή εκείνη.

Από τότε, με τις συνεχείς προσπάθειες όλων, ο ναός προχωρούσε προς την ολοκλήρωσή του. Συγχρόνως η ενορία εδραστηριοποιείτο μέσα στην πολυπληθή πρωτεύουσα μέχρι τον Μάιο του 1974, όταν η περιοχή αυτονομήθηκε σαν ξεχωριστή Ιερά Μητρόπολη, με το υπ’ αριθμ. 411/1 § 4 Π.Δ. ΦΕΚ. 134/16-5-74.

Η πρώτη μέριμνα του νέου και πρώτου Ποιμενάρχου της περιοχής αειμνήστου Μητροπολίτου Γεωργίου Προκόπη, ήταν η καθιέρωση του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Καισαριανής ως Μητροπολιτικού, τον οποίο μάλιστα και εγκαινίασε στις 5 Οκτωβρίου του 1975. Αμέσως άρχισε η τοποθέτηση περίτεχνου ξυλόγλυπτου τέμπλου και η αγιογράφηση, η οποία στις μέρες μας ολοκληρώνεται.

Με τη φροντίδα και αμέριστη συμπαράσταση του νέου μας Ποιμενάρχου κ.κ. Δανιήλ, πραγματοποιήθηκαν κι άλλες τακτοποιήσεις στο Ιερό Βήμα αλλά και στον κυρίως Ναό· παράλληλα όμως, αυξήθηκαν και οι ποικίλες πνευματικές, ποιμαντικές και φιλανθρωπικές δραστηριότητες σ’ αυτόν, ώστε δικαίως να θεωρείται το κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεώς μας.